سامانه انرژی میتر

پس از افزایش قیمت حامل های انرژی در سال 1389 به دلیل نبود راهکار مناسب سازندگان ساختمان برای رفع مشکل از سیستم های متمرکز مانند موتورخانه به سمت استفاده از سیستم های مستقلی همچون پکیج های حرارتی، داکت اسپلیت ها و … حرکت کردند غافل از اینکه از نظر مهندسی این تجهیزات برای استفاده در ساختمان هایی طراحی شده که تعداد واحد کمی دارند، به همین دلیل پس از گذشت حدود یک دهه از این رویداد و بروز مشکلات استفاده از سیستم های مستقل در ساختمان ها، بخشی از سازندگان به خصوص در ساختمان های لوکس مجبور به بازگشت به سیستم های متمرکزی همچون موتورخانه بدون راهکاری برای حل مشکل تفکیک شدند.

یکی از بهترین و عادلانه ترین روش ها برای تقسیم و تفکیک هزینه های انرژی و قبوض استفاده از سامانه انرژی میتر است، که وظیفه آن محاسبه مصرف دقیق واحدها در بخش های مختلفی همچون آب، سیستم های سرمایش و گرمایش و … بوده که در پی آن منجر به صدور قبوض فرعی برای واحدها متناسب مصرف می باشد.

سامانه تفکیک مصرف انرژی ( انرژی سنج) مجموعه ای است متشکل از کنتورهای اندازه گیری که در مبادی ورودی واحدها و مشاعات ساختمان قرار گرفته که با اندازه گیری دقیق مقدار مصرف در بخش های مختلف، قبض های مشاع آب و برق و گاز را متناسب مصرف هر واحد تفکیک و قبوض فرعی برای آن ها صادر می کند.

مواردی که توسط کنتور انرژی تفکیک می شوند:

  • تفکیک قبض گاز ساختمان بر اساس مقدار مصرف انرژی در بخش سیستم های گرمایشی، آب گرم بهداشتی، گاز خوراک پزی یا شومینه و…
  • تفکیک قبض آب بر اساس مقدار آب سرد و گرم بهداشتی مصرفی در بخش های مختلف ساختمان
  • تفکیک قبض برق سیستم های سرمایش (چیلرهای تراکمی) بر مبنای مقدار مصرف انرژی برودتی در بخش های مختلف
  • تفکیک قبض برق برای مجموعه ساختمان هایی که فاقد کنتورهای برق تفکیکی هستند مانند ساختمان های تجاری
  1. اندازه گیری مصرف داخلی هر واحد شامل مصرف آب سرد و گرم بهداشتی، مصرف انرژی آبگرم بهداشتی، مصرف انرژی سرمایش و گرمایش خطوط تهویه مانند فن کویل، رادیاتور، گرمایش از کف، حوله خشک کن و … و ارسال داده های اندازه گیری شده بصورت روزانه به سرور مرکزی از طریق شبکه ارتباطی
  2. اندازه گیری مصرف مشاعات ساختمان شامل مصرف آب و انرژی در بخش های مختلفی مانند استخر، لابی، سالن های ورزشی اجتماعات و … و ارسال داده های مصرف بصورت روزانه به سرور مرکزی از طریق شبکه ارتباطی
  3. تقسیم مصرف مشاعات بین واحدها بر اساس تنظیمات انجام شده در سرور مرکزی و مشخص کردن مصرف واحد که شامل مصرف داخلی و سهم واحد از مصرف مشاعات می باشد. مصارف مشاعات می تواند به اشکال مختلفی مانند حالت های زیر بین واحدها تقسیم شود:
    – همه واحدها، واحدهای پر یا خالی، واحدهای خاص
    – بصورت مساوی، متراژی یا نفری
    – بین مالکین و یا ساکنین
  4. در نهایت مدیر ساختمان اطلاعات قبض اصلی را از طریق سامانه آنلاین تحت وب وارد کرده و سامانه بصورت خودکار بر اساس مصرف هر واحد (مصرف داخلی و سهم از مشاعات) و پله کان های تعریف شده ادارات مربوطه شروع به صدور قبوض تفکیکی برای هر واحد می کند.

بخش های تشکیل دهنده سامانه انرژی میتر

  • 1- تجهیزات و ادوات اندازه گیری

    اولین و اصلی ترین قسمت پکیج انرژی میتر ادوات و تجهیزات اندازه گیری (میتر) هستند که در ورودی هر بخش (واحد، مشاعات، تجهیزات مصرف کننده انرژی و آب) نصب شده و وظیفه اندازه گیری مقدار مصرف آب، انرژی حرارتی، برودتی و برق را به عهده دارند.

    میترها (کنتورها) به سه بخش کلی تقسیم می شوند:

    1. میترهای سیال آب
      – کنتورهای اندازه گیری مصرف آب (Cold water meter) این میترها بر روی لوله های آب سرد بهداشتی نصب شده و حجم آب مصرف شده را اندازه گیری می کنند
      – کنتورهای اندازه گیری مصرف آب و انرژی (Heat and water meter) این میترها بر روی لوله های آب گرم بهداشتی نصب شده و حجم آب مصرف شده و انرژی صرف شده جهت گرم شدن آب گرم را اندازه گیری می کنند
      – کنتورهای اندازه گیری مصرف انرژی حرارتی و برودتی (Heat meter/BTU meter/Calorie meter) این میترها بر روی لوله های سرمایش گرمایش مثل خطوط رادیاتور، فن کویل، گرمایش از کف، مبدل های استخر و جکوزی، هواساز و … نصب شده و مقدار مصرف انرژی حرارتی و برودتی را اندازه گیری می کنند
    2. میتر گاز (Gas meter)
      – این کنتورها بر روی لوله های گاز نصب شده و مقدار مصرف گاز را اندازه گیری می کنند
    3. میتر برق (Power meter)
      – این کنتورها در مسیر خطوط برق نصب شده و مقدار مصرف برق را اندازه گیری می کنند

    نکات قابل توجه:

    به دلایل زیر در غالب پروژه ها جهت تفکیک مصارف آب و برق و گاز تنها از میترهای سیال آب استفاده می شود

    1. بیش از 90% گاز مصرفی در ساختمان هایی که دارای موتورخانه مرکزی هستند توسط مشعل در دیگ ها سوخته و تبدیل به انرژی گرمایشی جهت گرم کردن آب گرم بهداشتی و گرمایش حوزه های مختلف می شود، به همین خاطر در صورت استفاده از میترهای سیال آب می توان این بخش عمده را اندازه گیری کرد.

    2. کنتور گاز (Gas meter) بیشتر در پروژه هایی استفاده می شود که دارای مصرف زیاد گاز در یک بخش خاص هستند، مانند آشپزخانه صنعتی یا رستوران در ساختمان های تجاری

    3. تفکیک مصرف برق در ساختمان ها غالبا مربوط به چیلرهای تراکمی است که بخش عمده ای از برق مشاعات را به خود اختصاص می دهند، تفکیک مصرف این بخش توسط کنتور انرژی (Heat meter) که بر روی خطوط تهویه مانند فن کویل یا هوارسان (هواساز) نصب است انجام می شود.

    4. کنتور برق (Power meter) برای دو منظور استفاده می شود:

    • تفکیک مصرف برق چیلرها از مصرف سایر مشاعات مانند روشنایی، آسانسور و …
    • تفکیک مصرف برق در پروژه هایی که به دلایل مختلف فاقد کنتورهای تفکیکی از اداره برق می باشند مانند پروژه های تجاری بزرگ
  • 2- شبکه ارتباطی

    شبکه ارتباطی برای انتقال داده های اندازه گیری شده توسط میترها (سنجنده) به سامانه تجمیع کننده مرکزی (Concentrator) استفاده می شود.

    شبکه ها از نظر نوع بستر ارتباطی به 3 دسته تقسیم می شوند:

    • شبکه های کابلی: اطلاعات را از طریق یک رشته کابل شبکه منتقل می کنند، پروتکل معتبر مورد استفاده در این بخش M-Bus (مخفف Meter Bus) است که توسط کشورهای اتحادیه اروپا جهت انتقال داده های کنتور طراحی شده است
    • شبکه های بی سیم: در پروژه هایی که امکان کابل کشی وجود ندارد از این شبکه استفاده می شود که اطلاعات در بستر Rf بین میترها و سامانه تجمیع کننده منتقل می شود، پروتکل های معتبر در این بخش (WM-Bus (wireless meter bus یا Lora است
    • شبکه مبتنی بر اینترنت اشیاء (internet of things) یا IOT: در این نوع از شبکه کنتورها بصورت مستقیم اطلاعات خود را در بستر اینترنت بر روی فضای ابری (Cloud) ذخیره می کنند

    در برخی مواقع بسته به نیاز پروژه از ادواتی مانند روتر (Router) در شبکه های با سیم یا بی سیم جهت انتقال داده استفاده می شود، این تجهیز در پروژه هایی که طول مسافت بین کنتور و تجمیع کننده و یا تعداد کنتورها زیاد باشد مورد استفاده قرار می گیرد

  • 3- دستگاه تجمیع کننده (Concentrator)

    داده های اندازه گیری شده توسط کنتورها از طریق شبکه ارتباطی به دستگاه تجمیع کننده ارسال می شوند، این داده ها بسته به نوع تنظیمات بصورت ساعتی یا روزانه در دستگاه تجمیع کننده ذخیره شده و برای سرور تعبیه شده در شبکه اینترنت ارسال می شود.

    ارسال این اطلاعات از طریق اینترنت ADSL و یا اینترنت سیم کارت تعبیه شده در داخل دستگاه انجام می شود.

    در واقع این دستگاه دارای دو شبکه مجزا می باشد:

    • شبکه ارتباطی با کنتورهای نصب شده در داخل ساختمان جهت دریافت داده های مصرف
    • شبکه ارتباطی با سرور موجود در شبکه اینترنت جهت انتقال داده های مصرف به سرور
  • 4- پنل کاربری (سامانه آنلاین)

    ارتباط کاربر با سامانه از طریق پنل کاربری است، دو پنل برای ارتباط با سامانه در نظر گرفته شده:

    • سامانه آنلاین تحت وب: مدیر ساختمان از طریق وارد شدن به وب سایت www.energymeter.ir و وارد کردن نام کاربری و کلمه عبور می تواند به سامانه انرژی میتر موجود در ساختمان خود دسترسی داشته باشد
    • اپلیکیشن تلفن همراه: ساکنین و مالکین واحدهای ساختمان نیز از طریق اپلیکیشن به داده های خود دسترسی خواهند داشت

    در واقع پنل های کاربری در ارتباط با سرور موجود در شبکه اینترنت هستند، همانطور که گفته شد داده های کنتورها نیز از طریق سامانه تجمیع کننده به این سرور ارسال می شوند

    اطلاعات تکمیلی این بخش در صفحه (سامانه آنلاین تحت وب چیست) قرار دارد